Οι επιπτώσεις μιας κάκωσης νωτιαίου μυελού στον τρόπο ζωής του ασθενούς εξαρτώνται κατά κύριο λόγο από το μέγεθος της προκληθείσας βλάβης (για παράδειγμα, το βαθμό της παράλυσης καθώς και τις ποικίλες επιπλοκές όπως π.χ. προβλήματα ουροδόχου κύστης και εντέρου).

Αποκατάσταση
Από τη στιγμή που κάποιος ασθενής με κάκωση νωτιαίου μυελού καταφέρει να ξεπεράσει όλους τους άμεσους κινδύνους για τη ζωή του μπορεί αμέσως να ξεκινήσει κάποιο πρόγραμμα αποκατάστασης. Η αποκατάσταση είναι η φάση εκείνη κατά την οποία ο ασθενής μαθαίνει να προσαρμόζεται στον τραυματισμό του και να επανακτά την ανεξαρτησία του και την ποιότητα ζωής που είχε. Το πρόγραμμα αποκατάστασης είναι διαρκές και απαιτεί πολλούς μήνες δουλειάς καθώς και την υποστήριξη και καθοδήγηση ειδικής ομάδας επαγγελματιών υγείας.

Η αποκατάσταση περιλαμβάνει μεταξύ άλλων μια σειρά εξατομικευμένων θεραπειών που σκοπό έχουν να μάθουν στον  ασθενή τρόπους να φέρνει εις πέρας καθημερινές δραστηριότητες όπως το ντύσιμο, το πλύσιμο, το φαγητό, την προσωπική του υγιεινή κ.α. Επικεντρώνεται επίσης και σε τεχνικές που βοηθούν στην ενδυνάμωση των μυών που έχουν υποστεί βλάβη. Σε ορισμένες περιπτώσεις είναι αναγκαίο να γίνουν κάποιες αλλαγές στον χώρο όπου ζει ή εργάζεται ο ασθενής έτσι ώστε να μπορεί να απολαμβάνει τη μέγιστη δυνατή ανεξαρτησία.

Διατηρώντας το δέρμα υγιές 
Άνθρωποι που έχουν περιορισμένη κινητική ικανότητα λόγω μιας κάκωσης νωτιαίου μυελού είναι επιρρεπείς σε έλκη από κατάκλιση. Πρόκειται για έλκη του δέρματος και των υποκείμενων ιστών εξαιτίας της ακινησίας και της υφιστάμενης πίεσης με αποτέλεσμα μια περιοχή του σώματος να μην αιματώνεται επαρκώς και να καταστρέφονται οι ιστοί τοπικά.

Οι κατακλίσεις και τα πιεστικά έλκη ποικίλουν σε μορφή και βαρύτητα. Έχουμε από περιπτώσεις μιας ερυθρότητας η οποία δεν υποχωρεί παρά μόνο μετά από 30 ή και περισσότερα λεπτά μέχρι περιπτώσεις όπου όλη η διαστρωμάτωση του σώματος ακόμα και μέχρι το οστό έχει υποστεί βλάβη. Ως μέσο πρόληψης ενδείκνυται η άρση της πίεσης στα σημεία και τις περιοχές που πιέζονται. Αυτό ο ασθενής θα το επιτύχει εάν γυρίζει αρκετά συχνά όταν είναι ξαπλωμένος ή αν είναι σε καθιστή θέση να μετακινείται αρκετά συχνά. Επίσης θα πρέπει να είναι κανείς ιδιαίτερα προσεκτικός με την υγιεινή και την καθαριότητα των σημείων που δέχονται τη μεγαλύτερη πίεση. Στις περιπτώσεις όπου κάποια ερυθρότητα δεν υποχωρεί ή που διαπιστώνεται καταστροφή κάποιου στρώματος του δέρματος θα πρέπει να επικοινωνήσει ο ασθενής με κάποιον ειδικό.

Άσκηση και φυσική κατάσταση
Για τους ασθενείς με κάκωση νωτιαίου μυελού είναι πολύ σημαντικό να ασκούνται καθημερινά με συγκεκριμένες ασκήσεις και διατάσεις. Τα οφέλη είναι πολλαπλά:

• Συντήρηση των μυών στα σημεία τα οποία δεν έχουν κίνηση
• Πρόληψη κατακλίσεων
• Καλύτερη ισορροπία και συντονισμός των μυών
• Μεγαλύτερο εύρος κίνησης και καλύτερη ευελιξία
• Καλύτερη φυσική κατάσταση και ενδυνάμωση του οργανισμού
• Καλύτερη κυκλοφορία του αίματος
• Καλύτερη πεπτική ικανότητα και λειτουργία του εντέρου
• Καλύτερος έλεγχος της ουροδόχου κύστης

Ρύθμιση της θερμοκρασίας του σώματος
Οι περισσότεροι ασθενείς με πλήρεις βλάβες νωτιαίου μυελού δεν ιδρώνουν κάτω από το σημείο της βλάβης. Αυτό εμποδίζει το σώμα να ρίχνει φυσιολογικά τη θερμοκρασία του αυξάνοντας ταυτόχρονα την πιθανότητα υπερβολικής αύξησης της θερμοκρασίας του σώματος. Σε ένα κρύο περιβάλλον το σώμα κάποιου ασθενή με κάκωση νωτιαίου μυελού ενδεχομένως να μη μπορεί να ειδοποιήσει τον εγκέφαλο ότι πέφτει η θερμοκρασία του κι έτσι αυξάνεται ο κίνδυνος υποθερμιών.

Ένας καλός τρόπος να ρίξουμε τη θερμοκρασία του σώματος σε τέτοιες περιπτώσεις είναι να τυλίξουμε μια βρεγμένη πετσέτα στον αυχένα – καθώς το νερό εξατμίζεται το σώμα δροσίζεται. Μπορούμε να αυξήσουμε τη θερμοκρασία του σώματος με ζεστά ρούχα ή ζεστά ροφήματα.

Σπαστικότητα
Μετά από μία κάκωση νωτιαίου μυελού τα νευρικά κύτταρα που εντοπίζονται κάτω από το σημείο της βλάβης δεν έχουν επικοινωνία με τον εγκέφαλο. Αυτό συμβαίνει λόγω του ουλώδους ιστού που σχηματίζεται στο σημείο της βλάβης και εμποδίζει τα μηνύματα να φτάσουν στον εγκέφαλο. Μετά από μία τέτοια κάκωση το σώμα βιώνει ένα μυελικό σοκ το οποίο μπορεί να διαρκέσει αρκετό καιρό. Κατά τη διάρκεια του μυελικού σοκ τα νευρικά κύτταρα που ελέγχουν την κίνηση των μυών τροποποιούνται. Η σπαστικότητα δεν είναι κάτι που παρουσιάζεται αμέσως μετά από μια τέτοια κάκωση και καθώς το μυελικό σοκ υποχωρεί, όλες οι φυσιολογικές λειτουργίες επανεμφανίζονται. Η σπαστικότητα είναι απλώς μια υπερβολική έκφραση των φυσιολογικών λειτουργιών του σώματος.

Σε φυσιολογικές συνθήκες, οποιοδήποτε ερέθισμα δέχεται το δέρμα αφού αναγνωριστεί αποστέλλεται μέσω του αντανακλαστικού τόξου και της σπονδυλικής στήλης στον εγκέφαλο. Ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τότε το ερέθισμα και αν αυτό δεν είναι επικίνδυνο τότε στέλνει σήμα αναστολής πίσω μέσω της σπονδυλικής στήλης. Με τον τρόπο αυτό ο μυς δεν κινείται.

Σε ένα άτομο με κάκωση νωτιαίου μυελού το σήμα αναστολής μπλοκάρεται λόγω της κάκωσης στην σπονδυλική στήλη και το αντανακλαστικό συνεχίζει με αποτέλεσμα ο μυς να συσπάται.

Παρόλο που υπάρχουν πολλοί παράγοντες που μπορούν να προκαλέσουν σπαστικότητα, ορισμένα προβλήματα μπορεί να εντείνουν την κατάσταση. Μία λοίμωξη του ουροποιητικού μπορεί να αυξήσει την σπαστικότητα σε βαθμό που και το παραμικρό ερέθισμα να την προκαλεί. Ένα τραύμα μπορεί επίσης να εντείνει τους σπασμούς. Καθώς οι μύες και οι αρθρώσεις γίνονται ολοένα και λιγότερο ευέλικτοι απαιτούνται διάφορες ασκήσεις έτσι ώστε να περιοριστεί η σπαστικότητα.

Αυτόνομη δυσλειτουργία
Η αυτόνομη δυσρεφλέξια είναι μια πολύ κοινή επιπλοκή που παρουσιάζουν άτομα με κάκωση νωτιαίου μυελού. Εμφανίζεται όταν η αρτηριακή πίεση του ασθενούς με κάκωση νωτιαίου μυελού πάνω από τον Θ5-6 αυξάνεται υπερβολικά εξαιτίας υπερδραστηριότητας του αυτόνομου νευρικού συστήματος. Οφείλεται κυρίως σε επίπονα ερεθίσματα κάτω από το επίπεδο της βλάβης και μπορεί να αποβεί μοιραία.

Τα πιο συχνά συμπτώματα είναι έντονη εφίδρωση, έντονος πονοκέφαλος, αίσθημα κνησμού στο πρόσωπο και τον αυχένα, ερυθρότητα του δέρματος στην περιοχή του αυχένα και ανατριχίλες. Τα συμπτώματα και η έντασή τους μπορεί να ποικίλουν εάν ωστόσο δεν δοθεί η απαραίτητη προσοχή μπορεί να προκαλέσουν μέχρι και θάνατο.

Σεξουαλική λειτουργία
Η στύση στον άνδρα ελέγχεται από το νευρικό σύστημα κι έτσι μια κάκωση νωτιαίου μυελού μπορεί να προκαλέσει στυτικές δυσλειτουργίες. Υπάρχουν πολλές μέθοδοι αντιμετώπισης όπως φαρμακευτική αγωγή, διάφορες συσκευές, πεϊκές προθέσεις κ.α.

Διάφορες δραστηριότητες
Παρόλο που μια κάκωση νωτιαίου μυελού προκαλεί πολλές αλλαγές στη ζωή του ασθενούς, πολλοί άνθρωποι με τέτοια προβλήματα κατορθώνουν να βρουν τρόπους να δραστηριοποιηθούν και να ασχοληθούν με διάφορα χόμπυ, σπορ, ταξίδια και οτιδήποτε άλλο τους ενδιαφέρει. Αυτό βέβαια προυποθέτει ο ασθενής να έχει καταφέρει να αντιμετωπίσει αποτελεσματικά τα προβλήματα που σχετίζονται με την ουροδόχο κύστη και το έντερο.

Περισσότερες πληροφορίες
Διαβάστε για τα συμπτώματα και θεραπείες.